|*İlçe Adı: AKINCILAR/.. |
|*FOLKLÖR / Söylenceler - Oyunlar Giysiler |
AKINCILAR
YÖRESİ HALK OYUNLARI VE YÖRESEL KIYAFETLERİ
Kaynak- Bilgi: Aslan Uslu -aslanuslu@hotmail.com
Akıncılar'da ; Coğrafi konum, Tarihsel gelişimi
içerisinde çok farklı medeniyetlere ev sahipliği yapması, İlçenin İç Anadolu ile
Karadeniz Bölgelerinin geçiş çizgisinde yer alması, iklim ve bitki örtüsünde
olduğu gibi kültür ve folklorunda da geçiş özelliklerini ön plana çıkarmıştır.
Yörede hem İç Anadolu hem de Karadeniz kültürü bir arada görülür.
Ayrıca İlçeye ..... yıllarında yapılan göçmen iskanı da halk oyunu
kıyafetlerinde ki yöresel özellikleri etkilemiştir.
Tüm bu unsurlar dikkate alındığında; Akıncılar Halk Oyunları şunları
söyleyebiliriz:
1. İç Anadolu Bölgesine has davul zurna ile Karadeniz Bölgesinin karakteristik
enstrümanı kemençenin yan yana görülür.
2. Halk Oyunlarının oyun ve figür yapısın da geçiş özelliklerini görülür.
Karadeniz Bölgesinin Horon oyun yapısı ile İç Anadolu Bölgesi'nin Halay oyun
yapısı iç içe girmiştir.
YÖRESEL OYUNLARI
1. ÜÇ AYAK, 2. ÇEN ÇEN KIZI, 3. HOŞ BİLEZİK, 4. TAMZARA, 5.
GÜZELLER,
6. TEPELER (DÜZ), 7. DİK HİSAR (DİK), 8. KINA, 9.
SARHOŞ
AKINCILAR YÖRESİNDE KULLANILAN ÇALGILAR
1- Davul 2- Zurna
3- Kemençe
4-
Kaval
5- Saz
6- Darbuka
AKINCILAR YÖRESİ KIZ KIYAFETLERİ
1- BAŞA GİYİLENLER:
Baş Yazmaları: Boncuk, metal pul ve iğne oyası işlemeli hase yada çit denilen
yazmalar kulanılır.
Tepeliği : Fes etrafına dizilen irili ufaklı altınlardan yapılan tepelikler alına
takılır.Başın sağ tarafına yuvarlak tepelikte takılmaktadır.Bu fes
kullanılmadığında takılır ve yaygın olan şeklidir.
2- SIRTA GİYİLENLER:
İç Donu: İçi pamuklu dokuma astarlı, dışı ipekli dokumadan, geniş şalvar
tipinde dikilen ve ayak bileklerinden uçkurlu don giyilir.
Göynek: Pazen dokuma, hakim yakalı, boğazdan çift düğmeli ve önü yarıya
kadar açık göynek giyilir.
Giyilen giysilerde
yünlü pamuklu ve ipekli dokuma kumaşlar kullanılır.Kumaşlar metal pullar, nazar
boncukları, sedef düğmeler, keş boncuk ve sırmalarla süslenir.
Üçetek: Genellikle pamuklu veya ipekli kumaştan yapılan üç etek giyilir.Çiçekli
basma da kullanılır.Kol ve etek ucunda ay-yıldız işlemesi de bulunmaktadır.
Şalvar: Üç eteğin altına uzun ve geniş şalvar giyilir.
Önlük: İşlemeli, sim sırmalı kadifeden yapılan önlük giyilir. Kilim desenli
dokumadan olan ve peştamal de denilen önlüğü bele tutturmak için gümüş kemer
takılır.Kilim desenli kuşak ta bele üçgen sargıyla takılmaktadır.
3- AYAĞA GİYİLENLER:
Çorap: Kısa boğazlı şason denilen yün dokuma el örgüsü çoraplar giyilir.
Ayakkabı: Ayakta çarık, kundura veya yemeni vardır.
4- TAKILAR:
Baş Takıları: Oyalı yazmalar, boncuklu ve pullu çitler başa örtülür.
Zülüf olarak saçlar kahkül kesim yapılır.
Boyun Takıları: Reşat altınından liralar, gramse ve beşibiryerdeler boncuklar
arasına diziler ve boyuna takılır.Kulaklara ise altın küpe takılır.
AKINCILAR YÖRESİ ERKEK KIYAFETLERİ
1- BAŞA GİYİLENLER
Başa herhangi bir giysi giyilmemektedir.
2- SIRTA GİYİLENLER
Don: Bez dokuma, uzun paçalı, beli uçkurlu ve ayak bileklerinden düğmeli don giyilir.
Mintan: Kollu, hakim yakalı, önü yarıya kadar düğmeli, gömlek yerine giyilir.
Giyilen giysilerde yünlü, pamuklu ve ipekli dokuma kumaş çeşitleri
kullanılır.
Zıpka: Dokuma kumaştan pantolon da denilen zıpka giyilir.Zıpka sim sırmalarla
süslenir.
İçlik: Dışa pantolon, üzerine sırta gömlek giyilir.
Cepken: Kısa kolsuz cepken giyilir.
Peştemal: Kilim desenli dokuma peştamal kullanılır.
3- AYAĞA GİYİLENLER
Çorap: Uzun boğazlı, şason denilen yün dokuma el örgüsü çoraplar giyilir.
Ayakkabı: Çizme, çarık, çapula, kundura ve yemeni denilen ayakkabılar kullanılır.
Tozluk: Yünden örme dar pantolon tozluk adı altında giyilir.
4- AKSESUAR
Belde kama yada çakı bulunur. Silah-nazarlık-hamaylı aksesuar olarak kullanılır.
*KAYNAKLAR;
1- Aslan USLU (Akıncılar Halk Eğitimi Merkezi Müdür
V.) - Halk Eğitimi Alan Taramaları ve Folklor Araştırma
Notları 2000 - 2003 Akıncılar-SİVAS
2- Türk Halk Oyunları Giysileri - Z. Bilge ERDEN- Sunay TEZSEVER - Ahmet ŞENOL -
Gülizar KARTAL - MEB Basım evi Ankara - 1999
3- Sivas 1973 İl yıllığı. Cumhuriyetin 50. yılında. Ankara (y.t) Önder Matbaası
X+519s. Bkz-Folklor Çalışmaları: Türküler , Düğünler. 159-174s. - Giyim
kuşam.188-192 s. |
| |*AKINCILAR / EZBİDER GENEL BİLGİLER:::Fotoğraflar:AdnanKaya /SivasHaber |
-----------------------------------------
Kaynak - Bilgi: |
Kaynak
- Bilgi : Tanıtım yazıları yazarın kişisel görüşlerini yansıtır.
Bilimsel veriler kaynak gösterilerek yayınlanan yazılardır... |
© |