Doğanşar, Hitit ve Romalılardan sonra 395 tarihinden
itibaren Doğu Roma yani Bizans İmparatorluğu yönetiminde kaldı. 1071 tarihinden
itibaren İpsile'nin etrafındaki bütün yerleşim merkezleri Türkler tarafından
fethedildi, yeni köy ve mezralar kuruldu.
Doğanşar, 1071 sonrasında sırasıyla Danişmentli,
Anadolu Selçuklu, Eratna ve Kadı Burhanettin Ahmet tarafından yönetildi. Kadı
Burhanettin Ahmet Devleti zamanında Doğanşar yöresi Tozan Bey'in elindeydi. Tozan
Bey'in 1355'lerden itibaren bölgenin askeri ve idari yetkilisi olduğu anlaşılmakta.
1398'de Kadı Burhanettin'in öldürülmesi üzerine Doğanşar Osmanlı devletine
bağlandı. 1402'deki Timur istilasıyla Doğanşar bu kez Kızıl Ahmetliler Beyliği
yönetimi altına girdi. Osmanlı padişahı II. Murat'ın 1424 tarihinde Kızıl
Ahmetlileri ortadan kaldırmasıyla Doğanşar yöresi kesin olarak Osmanlı yönetimine
katıldı.
1455 tarihinde Tozanlı / Doğanşar'da ilk tahrir
(yazım) yapıldı. 1455, 1485, 1520 ve 1574 sayımlarından anlaşıldığına göre
yöre uzun süre önce Tozan Bey'in oğulları İbrahim, Hazar, Hasan, Kasım ve
Osman tarafından daha sonra ise Tozan Bey'in torunlarınca yönetilmiştir. 4
İpsile, çok sağlam bir kaleye sahip olduğu
için 1460'a kadar fethedilemedi. 1460 – 61'deki Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon seferi
sonrasında İpsile kalesinin teslim olduğu anlaşılmakta.
1834 tarihinde İpsile / Doğanşar ve köylerinde
muhtarlık teşkilatı kuruldu. Her mahalleye birinci ve ikinci muhtar adıyla ikişer
muhtar tayin edildi. İpsile'de oluşturulan mahallelerin isimleri; Cami-i Kebir,
Cincioğlu, Çay-ı Kebir, Çay-ı Sagir , Dervişoğlu, Kale ve
Ömerağa Mahallesi'dir.
İpsile / Doğanşar, asırlarca Tokat'a bağlı
idi. 1831 tarihinde halk Sivas'a bağlanmak için istekte bulundu. 28 Rebiülevvel 1247 /
06.09.1831'de İstanbul bu isteği kabul etmedi. Tozanlı / Doğanşar'ın eskiden beri
olduğu gibi Tokat'a bağlı olmasını ve Sivas tarafından hiçbir suretle müdahalede
bulunulmamasını emretti. 5
Sonraki yıllarda Doğanşarlıların isteğini haklı bulan İstanbul, kazanın Sivas'a
bağlanmasını kararlaştırdı. 1870'te Doğanşar'ın Sivas'a bağlı olduğu
görülmekte. 6 1872'de Hafik'in
ilçe haline getirilmesi üzerine Hafik'e bağlanan Doğanşar, 1906'da Reşadiye'nin
ilçe olmasıyla bir ara buraya bağlandı. 7 Kısa bir süre sonra
tekrar Hafik'in nahiyesi oldu.
Doğanşar'da nahiye teşkilatı 1970'lere kadar devam
etti. Türkiye genelinde nahiye teşkilatının kaldırılması üzerine Doğanşar bucak
merkezi olarak hüviyetini devam ettirdi. Asırlarca Tozanlı / İpsile'ye bağlı olan
köylerin bir kısmı, 1906 ve 1937 tarihlerinde Reşadiye'ye, 1954 tarihinde Almus'a,
1968 tarihinde Hafik'e bağlandılar.
Doğanşar,
tarihinin en kötü günlerini 1939 depreminde yaşadı. Erzincan depreminde Doğanşar'da
300'den fazla insan hayatını kaybetti. Ev, ahır ve samanlıklar kullanılamaz hale
geldi. Çok sayıda hayvan telef oldu.
Doğanşar, uzun ve yorucu bir çalışmanın neticesinde
09.05.1990 tarihinde ilçe oldu. Bu uğurda verilen mücadele başlı başına bir kitap
konusudur. Doğanşar'ın ilçe olabilmesi için sayısız insan emek sarf etti.
Kendilerini şükranla anmaktayız. 8
1834 tarihinde İpsile / Doğanşar ve köylerinde
muhtarlık teşkilatı kuruldu. Her mahalleye birinci ve ikinci muhtar adıyla ikişer
muhtar tayin edildi. İpsile'de oluşturulan mahallelerin isimleri; Cami-i
Kebir, Cincioğlu, Çay-ı Kebir, Çay-ı Sagir , Dervişoğlu,
Kale ve Ömerağa Mahallesi'dir.
Bu yazı izinsiz olarak yayımlanamaz. Fikri
Karaman fikrikaraman@gmail.com
-----------------------------------------
Kaynak - Bilgi: |
GERİ
doldurunuz