| Kültür
Sanat/ Anılardaki Gemerek |
ANILARDA GEMEREK
Kemal GÜNGÖR/ Bir Köy Öğretmeninin Anıları
SivasHaber s-45 -2000
''Yeğenim, çalınacak at herhangi bir at değil, Rus Kraliyet atı olacak.'' Dedi.
Aslında Gemerek'in öyküsü de ilginçtir. 1920'lerde Gemerek'in nüfusun yarısı
Türk, yarısı da Ermeni imiş. Ermenilerin, yüzde sekseni zengin tacirlermiş. Türkler
ise, büyük çoğunluğu fakir olan köylülermiş.
Burası belediye ile yönetilirmiş.
Zaman zaman iki taraftan da belediye reisi seçilirmiş. Birbirlerinin dinlerine saygı gösterirlermiş. Ermeniler Samsun
limanına gelen gemilerden mal alırlar, bunları kervan denen yirmi, otuz at, katır ve
eşeklere taşırlarmış. O devirde Mülazım Hasanağa Gemerek'te şube reisi olarak
çalışıyormuş. Gemerek'in ticari yapısı onu da etkilemiş. Çünkü o devirlerde
Sivas, Kırşehir, Yozgat, Kayseri toptan mallarını Gemerek'ten alırlarmış. İlerde
Gemerek'in il olacağı düşünülürmüş. Birinci Cihan Savaşından önce Gemerek,
İç Anadolu'nun ticaret merkezi imiş. 1. Cihan Savaşı başladığı zaman işler
bozulmuş. Kurtuluş Savaşı sırasında doğuda Ermenilerin ayaklanmasıyla, Gemerek
ermenileri de ayaklanmış. Savaş sırasında Gemerek yakılmış, yıkılmış.
Ermeniler göçmüşler. Kalan halk perişan olmuş. O dönemden sadece bir okul kalmış.
O dönemin hareketli ticaret merkezi sayılan Gemerek küçülmüş ve yıllarca da öyle
süregelmiş. 1950'de ancak ilçe olabildi. Hatta ilçe olabilmesi nedeni ile bir tören
düzenlendiğinde, ben de o törene kendi yazdığım bir şiirle katılmıştım.
Büyükdedemizin kararı ile Gemerek'te kalan aile, geçimini yine ticaret ile kazanmaya
çalışmış. Cumhuriyetin ilanından sonra, 1930'lu yıllarda Gemerek'te kalan tek
okulda öğrenim verilmeye başlanmış. Yetişen
gençlerin ancak yüzde üçü ilkokuldan sonra ortaokul veya liseye devam ediyordu. Onlar
da zaten zengin çocukları idi. O dönemde açılan askeri okullarla, ziraat, sanat
okullarına halktan orta gelire sahip ailelerin çocukları gidiyordu. Sayı olarak
katılım çok azdı. Halk tembelleşmiş, bir lokma bir hırka misali olana şükredip,
yaşayıp gidiyordu.... |
| Kaynak
- Bilgi : Tanıtım yazıları yazarın kişisel görüşlerini yansıtır.
Biilmsel veriler kaynakca gösterilerek yayınlanan yazılardır. |
© |