Güründe bulunan tarihi Yerleşim Birimleri:
Gürün ilçesi Göbekören Köyünün kuzeyinde olup köy evlerine yakındır.Yaklaşık 9 m. Yüksekliğinde ve 2 kademeli olarak 100 m. civarında bir uzunluğa sahiptir. M.Ö. 3.2.1. bin ve daha sonra Ortaçağa kadar uzanan bir dönemde iskan görmüştür.
Sarıca Köyünün yaklaşık 5 km. Kuzeybatısında yeralan Külhöyük 9m. Yükseklikte ve büyük ölçekli bir höyüktür. Etrafı tarım arazileri ile çevrilidir. KülHöyük 3000-1000. yıllarında ve Helenistik, Roma ve Bizans devirlerinde iskan görmüştür.
Yukarı Sazcağız (Çamlıca) Köyü Aratma Tepesinde bulunan 22 M. Taban çapında olan tümülüs irili ufaklı taşların yığılması ile meydana getirilmiştir.
Yılanhöyük Köyü içerisinde, köy evlerinin kuzeybatısındadır.Yuvarlak tabanlı olup konik şekilde yaklaşık 15 m. Yükselmektedir. Üst kısmın kuzey tarafından önemli ölçüde toprak alınarak tahribat yapılmıştır. M.Ö:3000-2000 ve Helenistik – Roma dönemlerinde iskan görmüştür.
Taşlıhüyük Köy yerleşiminin doğusunda kayalıklı doğal tepe üzerinde taş höyük (Küçük çaplı bir höyüktür. Yanında bir su kaynağı mevcuttur) M.Ö. 3000 yıllarında ve Orta Çağda iskan yerleridir.
Yazyurdu Bucak merkezinde yer alan evlerin doğusundaki tümülüs, Gürün- Kayseri Karayolunun batısında doğal bir tepe üzerindedir. Bizans döneminde yerleşim görmüştür.
Yenibektaşlı köyünün 2,5 Km.kuzeydoğusunda Kürkçü köyüne giden yolun hemen kenarındadır. Kale, etrafı tarım arazileri ile çevrili doğal bir tepe üzerindedir. Tepe üzerinde kale mimarisine ait temel kalıntıları izlenebilmektedir. Roma ve Orta çağ dönemlerinde iskan görmüştür.
Beypınarı köyünün güneybatısındaki doğal kayalıklı tepe üzerinde kurulmuştur. M.Ö. 2000 li yıllarda ve Orta Çağda iskan görmüştür.
Kervanmağara köyündeki Kaya Mağaraları ve Höyük, Mağara Köyüne giden yolun batısındadır. Köyün 200 M. Kadar güneyinde yoldan itibaren dik olarak yükselen 20-25 M.Ö. yükseklikteki kayalığın güneydoğu kısmındadır. Kayalar oyularak yapılan yerleşmenin dışında ayrıca höyük yerleşimi de vardır. M.Ö. 3000 ve Roma döneminde iskan görmüştür.
İncesu Höyüğü: Köyünün doğusunda Gürün-Kayseri asfaltına dik olarak uzanan doğal bir tepe üzerindedir.Güneyde alçalan tepe kuzey uçta daha yüksek olup üzeri düzdür. Ortaçağda iskan görmüştür.
Höyüklüyurt Köyünün içerisinde yaklaşık 20 m. Yükseklikte kayalık bir doğal tepe üzerindedir.Küçük çaplıdır.Kuzey kısmı tamamen kayalıktır. Geniş ovaya hakim olan bu kayalığın eteklerinde yerleşim kurulmuştur.Ortaçağda iskan görmüştür.
Davulhöyük yassı bir doğal kayalık üzerinde ve kayalığın kuzey ucunda yer almaktadır. Höyüğün bulunduğu tepenin doğusunda Davulhöyük köyü mevcut olup diğer kesimlerinde tarımsal arazi mera ve hali arazi yeralır. Helenistik ve Roma çağında iskan görmüştür.
Göbekören Köyü kalesi, Köyün kuzeyinde olup köy evlerine yakındır.Yaklaşık 9 m. Yüksekliğinde ve 2 kademeli olarak 100 m. civarında bir uzunluğa sahiptir. M.Ö. 3.2.1. bin ve daha sonra Ortaçağa kadar uzanan bir dönemde iskan görmüştür.
Böğrüdelik köyünde Sivas Gürün asfaltının 200 m batısında köyün 3 Km. güneyinde yeralan höyük, Tahribat yoktur.

Kaynak - Bilgi : Mehmet Ali Öz :e-Posta: bizimgurun@hotmail.com  Ayrıntılı Bilgi İçin: www.guruntarihi.com

Gürün ADI: Tarihi kaynaklarda geçen, tarihi belgelerin ışığı altında ortaya çıkan Gürün İlçesi’nine tarihi süreç içerisinde almış olduğu isimler şunlardır:
01-Tili-ura(Darende ilçesi de olabilir)
02-Tili-ur(a)-uman(Darende ilçesi de olabilir)
03-Tilimra(Darende ilçesi de olabilir )
04-Tiliuraş(Darende ilçesi de olabilir )
05-Tikara-Ma
08-Tikaraşu-ma
09-Timelkeia/Timelkia(Darende ilçesi de olabilir)
10-Tagarama
11-Tagarma
12-Tegarama
13-Tegaramma
14-Togar(am)ma/Tuğurma-Toğarma
15-Thorma/Toharma
16-Al-Thirma (Av-Geerm)
17-Thema/Tohma
18-Tokma-Dokma/Tohma
19-Le-ka-ra-mauru
20-Çakşur/Çahşur/Çağşir/Çahşir
21-Le-ka-ra-ma-uru
22-Lavazantiya
23-DHİ-pa-tu URU-Me-Na-li (Darende ilçesi de olabilir)

24-Tu-ma-n-a-uru (Darende ilçesi de olabilir)
25-Arummas Lahhu
26-Wattaruşna
27-Tel-Gar-Rimmu
28-Tilgarimmu
29-Tekomara/Tegorama
30-Tegamasa
31-Talaura-Karama/Talkarama (Sivas iline verilen isim)
32-Gaurania-Guriania-Günziani-Gürinian
33-Arabisios
34-Abrul
35-Gür-ün: Ünü ve şöhreti yüksek olan, meşhur olan anlamındadır.
36-Gür-in: Büyük mağara, yüksek mağaralar anlamında kullanılmıştır.
37-Grün: Almanca “yeşil” anlamına gelmektedir.
38-Green: İngilizce “yeşil” anlamına gelmektedir.
39-Görün (Gelin,bu yerin güzelliğini gözlerinizle GÖRÜN.)
40-Görünün(kişinin saklandığı yerden çıkarak görünmesi için; Görün, Görünün şeklinde)
41-Kürün (İçinde su bulunan betondan veya diğer araçlardan yapılan derin şekilde su kabına verilen isimdir.) Gürün ilçesinin dar ve derin bir coğrafik yapıda olması nedeniyle bu ismin verilmiş olması düşünülmektedir.
42-Gürün