İlçenin adının
kaynağı hakkında çesitli soylentiler vardır. Koloneia, Kule-Hisar, Kuyulu-Hisar gibi
isimlerin yani sıra batılı kaynaklarda da Kaili-Hisar, Kuili-Hisar şeklinde
geçmektedir. Türkler, Anadolu'ya yerlesmeden ince Pontus Rum Imparatorluğuna bağlı
olup isim de Kolonya şehri idi. Malazgirt Savaşından sonra Selçukluların, XV. asır
ortasından itibaren de Osmanlı hakimiyetine girmistir. Bu sırada sehrin adı
Muşaz'dir.
Fatih'in korkusundan Uzun Hasan, simdiki Yukarıkale kuzey doğusundaki cephe uzerine bir
kale yaptırmış, Osmanlılar uzerine sık sık saldırmaktaydı. 1461 yilinda Uzun
Hasanın Koyulhisar'i zapt etmesi üzerine, Fatih Sultan Mehmet, buraya şaraptar Hamza
Bey'i göndermiş, arkasından kendisi kaleyi teslim almış buradan da Trabzon'a devam
etmiştir.
Koyulhisar'a bağlı Aşağıkale kuzeyinde bulundugu yerin batısındaki tepe uzerinde de
kale harabelerine rastlanmaktadır. Bazı araştırmalar, bu kale yakınlarında ortaçağ
kalıntılarının bulunduğundan siz etmekte ve Muşaz ismine sık sık yer vermektedir.
Aşağıkale kalıntılarının bulunduğu tepenin dibindeki ırmağın güney kısmında
IV. Murat tarafindan yaptırılmış bir Kervansaray,1939 zelzelesiyle yıkılmıstır.
TARIHI DEGERLERI
Asşağıkale (Kale-i Zir) : Kalenin bazı duvar kalıntıları
durmaktadır. Yalınkaya uzerine insa edilen kaleden ırmaga inen merdivenler bulunmakta
ve kalede bina temel izlerine rastlanmaktadır.
Yukarı Kale (Kale-i Bala) : Yukarı kale kuzey doğusunda, sarp yamaclar üzerindeki
kalenin harabelerine rastlanmaktadır. Kaleleri Uzun Hasan yaptırmıştir. Koyulhisar
kalesinden Evliya celebi de bahsetmektedir. Kale içinde yüz ev, ambarlar, cephanelik, su
sarnıçları, demir kapılı kuyusu vardır. Aşağıda bir şehir, camii ve dükkanlar
bulunduğundan bahseder.
Fatih Camii : Yukarı kalededır. Mutevellisi Hatipoğullandır. Sadece
temelleri kalmiş ust evler yıkılmıştır.
Haci Murat Hanı : Tamamı kesme taşlardan yapılmiş olup,
Susehri-Niksar yolu uzerinde yaklasik 20x100m ebadındadır. Duvarlari ayakta kalmış,
ust evler 1939 yılı depreminde yıkılmıştır.
Hamam : Kalenin eteğinde, dogu-batı dogrultusunda, dikdörtgen
planlıdır. Bugun hamamın uzeri toprakla örtülü olup, sadece kubbesi ve bir duvarı
gorulebilmektedir.
Koyulhisar Şehitliği : İlçe merkezindedir. Türk Ordusunun Koyulhisar
halkına şükran borcu olarak 1917-1918 yıllarında bir anıt yapılmıştır. |
GERİ
'u...©