 SAKATLIK VE MALULLÜK AYLIĞI
Sakatlık aylığı: Çalışma ve işgörme gücünün %40 ile %70
arasında kaybetmiş muhtaç sakatlara bağlanan aylıklardır. Aylık bağlanabilmesi
için 18 yaşını doldurmuş olmak, çalışma ve işgörme gücünü en az %40 oranında
kaybettiklerini tam teşekküllü hastanelerden alacakları sağlık kurulu raporu ile
kanıtlamaları gerekmektedir.
Malullük aylığı: Çalışma ve işgörme gücünü %70'in üzerinde
kaybetmiş muhtaç sakatlara bağlanan aylıklardır. 18 yaşını doldurmuş olmak,
başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde malul
olduğunu tam teşekküllü hastanelerden alacakları sağlık kurulu raporu ile
kanıtlamaları gerekmektedir.
Aylıkların Bağlanma Şartları:
a) T.C. vatandaşı olmak,
b) Muhtaç olmak,
c) Bağlanacak aylık miktarına eşit veya fazla devamlı gelir sağlayamamak,
d) Kendisine kanunen bakmakla yükümlü kimsesi olmamak.
Aylık Bağlanması İçin Gerekli Belgeler :
a) 2022 sayılı kanuna göre başvuru formu ( Bu formda yer alan ; aylık istek
dilekçesi ile mal bildirim belgesi kişi tarafından doldurulacaktır. Muhtaçlık
belgesi ve vukuatlı nüfus kayıt örneği, ikametgah ilmuhaberi bölümleri ise
yetkililerce imzalanacak ve mühürlenecektir.
b) Sağlık Kurulu Raporu (Mal Müdürlüğü tarafından sevk edilen bir hastaneden)
c) Üç adet fotoğraf
Bu belgelerle Emekli Sandığı veya valilik ya da kaymakamlık
makamlarına başvurulur.
Aylığı almakta olan aile reisinin aylığı; eşinin de bu aylığı
hak etmesi halinde veya bu aylığı alma hakkına sahip biriyle evlenmesi durumunda %50
oranında artırılmaktadır. 2022 sayılı Yasaya göre aylıklar üç ayda bir peşin
olarak alınır. Aylık bağlananlar devlet hastanelerinde ücretsiz tedavi görürler
Özürlülerin Emekli Olma ve Kendilerine Malul Aylığı Bağlanma Şartları
* 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu' na tabi olarak işe girenler;
- Çalışma gücünün en az %40'ını kaybettiğini belgeleyerek özürlü olarak işe
girmiş olanlar, en az 15 (on beş) yıl fiili hizmet süresini doldurdukları takdirde
istekleri üzerine emekliye ayrılabilirler ( 39. Madde'nin J Bendi).
- 5434 sayılı Kanuna tabi olarak çalışırken herhangi bir hastalık veya kaza sonucu
çalışma gücünü kaybederek (hayatını çalışarak kazanamayacak derecede) malul
duruma düşenlere 10 yıllık emekliliğe tabi hizmetleri olmaları halinde aylık
bağlanır.
Yukarıda 1. ve 2. Maddelerde bahsi geçenlerin ölmeleri halinde dul ve yetimlerine de
Sandıkça aylık bağlanır. ( madde 53)
- 5 sene emekliliğe esas bir hizmette bulunmak şartıyla tedavisi mümkün olmayacak bir
şekilde malul duruma düşen adi malullere 15 sene hizmetleri varmış gibi aylık
bağlanır. Ancak bu aylıklar dul ve yetimlere intikal etmez. ( 53 üncü maddenin son
paragrafı )
- 5434 sayılı Yasaya tabi olarak çalışırken (en az 5 yıl fiili hizmeti olmak
kaydıyla) veya 5434 sayılı Yasaya göre emeklilik hakkını kazanmış yada emekli
aylığı alırken ölmüş olanların yaşları ne olursa olsun malul ve muhtaç erkek
çocuklarına emekli aylığı bağlanır.(74. Madde)
* 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi olarak işe girenler;
- Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce malul sayılmayı
gerektirecek derecede hastalık ve arızası bulunan ve bu nedenle malullük aylığından
yararlanamayan veya Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış
durumda olan sigortalılar, yaşları ne olursa olsun, en az 3600 gün malullük,
yaşlılık ve ölüm sigortaları pirimi ödenmiş olmak şartıyla yaşlılık
aylığından yararlanırlar.( 60. Madde'nin C bendinin a ve b fıkraları)
- Malul sayılanlara (çalışma gücünün 2/3'ünü ya da iş kazası veya meslek
hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60'ını yitirdikleri resmi
sağlık kurulu raporuyla saptanan) emekli aylığı bağlanabilmesi için toplam 1800
gün ve en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı
için ortalama 180 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası pirimi ödenmiş
olması gerekmektedir ( 54. Madde'nin C Fıkrası).
- 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı çalışırken (en az 5 yıldan beri
sigortalı bulunup sigortalılık süresinin her yılı için ortalama 180 gün malullük,
yaşlılık ve ölüm sigortası pirimi ödenmiş olması kaydı ile) yaşlılık
aylığı almaya hak kazanmış veya yaşlılık aylığı alırken, ölenlerin malul ve
muhtaç erkek çocuklarına (Sosyal Sigortaya yahut Emekli Sandığına tabi
çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almama şartıyla) aylık bağlanır.
(23.Madde'nin C Bendinin b Fıkrasının V. Paragrafı ve 68.Madde'nin C Bendinin b
Fıkrasının V. Paragrafı)
* 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu'na tabi olarak çalışanlar;
- Çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirerek malul duruma düşenlere en az 5
(beş) tam yıl Bağ-Kur primi ödemiş olmaları ve yazılı istekte bulunmaları
şartıyla malullük aylığı bağlanır
( 29. Madde).
- Bağ-Kur'da fiili sigortalılığı devam ederken bir iş kazası veya meslek
hastalığı sonucu çalışma gücünün en az üçte ikisini kaybedenler için 5 yıl
sigorta primi ödenmiş olma şartı aranmaz.
- En az 3 (üç) tam yıl Bağ-Kur pirimi ödemiş olmaları şartıyla ölen
Bağ-Kur'lunun veya 5 (beş) tam yıl Bağ-Kur pirimi ödeyerek malulen emekli olduktan
sonra ölen yada herhangi bir şekilde yaşlılık aylığını hak eden yada yaşlılık
aylığı alırken ölen Bağ-Kur'lunun malul ve muhtaç erkek çocuklarına aylık
bağlanır.(Madde 41)
* 2022 Sayılı Kanun'a göre Sakatlık ve Malullük Aylığı;
Sakatlık aylığı: Çalışma ve işgörme gücünün %40 ile %70
arasında kaybetmiş muhtaç sakatlara bağlanan aylıklardır. Aylık bağlanabilmesi
için 18 yaşını doldurmuş olmak, çalışma ve işgörme gücünü en az %40 oranında
kaybettiklerini tam teşekküllü hastanelerden alacakları sağlık kurulu raporu ile
kanıtlamaları gerekmektedir.
Malullük aylığı: Çalışma ve işgörme gücünü %70'in üzerinde
kaybetmiş muhtaç sakatlara bağlanan aylıklardır. 18 yaşını doldurmuş olmak,
başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde malul
olduğunu tam teşekküllü hastanelerden alacakları sağlık kurulu raporu ile
kanıtlamaları gerekmektedir.
Aylıkların Bağlanma Şartları:
a) T.C. vatandaşı olmak,
b) Muhtaç olmak,
c) Bağlanacak aylık miktarına eşit veya fazla devamlı gelir sağlayamamak,
d) Kendisine kanunen bakmakla yükümlü kimsesi olmamak.
Aylık Bağlanması İçin Gerekli Belgeler :
a) 2022 sayılı kanuna göre başvuru formu ( Bu formda yer alan ; aylık istek
dilekçesi ile mal bildirim belgesi kişi tarafından doldurulacaktır. Muhtaçlık
belgesi ve vukuatlı nüfus kayıt örneği, ikametgah ilmuhaberi bölümleri ise
yetkililerce imzalanacak ve mühürlenecektir.
b) Sağlık Kurulu Raporu (Mal Müdürlüğü tarafından sevk edilen bir hastaneden)
c) Üç adet fotoğraf
Bu belgelerle Emekli Sandığı veya valilik ya da kaymakamlık
makamlarına başvurulur.
Aylığı almakta olan aile reisinin aylığı; eşinin de bu aylığı
hak etmesi halinde veya bu aylığı alma hakkına sahip biriyle evlenmesi durumunda %50
oranında artırılmaktadır. 2022 sayılı Yasaya göre aylıklar üç ayda bir peşin
olarak alınır. Aylık bağlananlar devlet hastanelerinde ücretsiz tedavi görürler.ÖZÜRLÜ KİMLİK KARTI
Sağlık Bakanlığı ile yapılan işbirliği sonucunda, Özürlüler İdaresi
Başkanlığı tarafından verilecek Özürlüler için Kimlik Kartına temel teşkil
edecek olan ve 1995 yılından bu yana, ilgili kurum ve kuruluşların yetkilileri (
Sağlık Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı,
Milli Eğitim Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğü, İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü) Sivil Toplum
Örgütleri (Türkiye Sakatlar Konfederasyonu) tarafından yaklaşık iki buçuk yıl
yürütülen yoğun bir çalışma sonucunda, her işlem için ayrı rapor alma sorununun
tek bir yönetmelikle çözümlenmesi karara bağlanmış ve bu amaçla Sağlık Kurulu
Raporlarına İlişkin Yönetmelik hazırlanmıştır. Yönetmelik, 18 Mart 1998 tarihinde
23290 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu Yönetmelikle özürlü birey kalıcı bir özre sahipse bir defa sağlık kurulu
raporu alıp, kendisine sağlanan tüm hak ve hizmetlerden yararlanmada kullanacaktır.
Kontrolü gerektiren süreğen bir hastalık nedeniyle oluşan özürler için ise
sağlık kurulu raporunda belirlenen süre sonunda rapor yenilenecektir. Alınan rapor,
Milli Savunma Bakanlığı dışında tüm kurum ve kuruluşlarda geçerli olacaktır. 18
Mart 1998 tarihinde yayımlanan Yönetmelikle sadece 40 ilde toplam 87 hastaneden söz
konusu raporların alınması hükme bağlanmışken, 5 Şubat 1999 tarih ve 23602
sayılı resmi gazetede yayımlanan Tebliğle bu hastanelerin sayısı 137'ye
çıkarılmıştır. Bunlardan 79'u Devlet Hastanesi, 25'i SSK Hastanesi, 33'u ise
Üniversite Hastanesidir.
571 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin madde 3, (h) bendinde belirtildiği üzere,
özürlülere verilecek olan kimlik kartı ve ilgili yönetmeliğin hazırlanması
Özürlüler İdaresi Başkanlığının görevleri arasındadır. Bu nedenle Özürlüler
İçin Kimlik Kartı mevzuat çalışmaları Başkanlığımız tarafından yapılarak,
ilgili yönetmelik, 13 Ağustos 1998 tarihinde 23432 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe girmiştir.
KİMLİK KARTI ALMAK İÇİN İZLENECEK YOL
1. 18/Mart1998 tarih ve 23290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren
yönetmeliğe uygun düzenlenmiş Sağlık Kurulu Raporu alınacaktır.
2. Özürlü Kimliği Bilgi Formu raporu veren hastanede ya da İl Sosyal Hizmetler
Müdürlükleri'nden doldurulacaktır.
3. İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü formların aslını, sağlık kurulu raporunu,
tasdikli nüfus cüzdanı fotokopisi ve iki fotoğrafla birlikte Başbakanlık
Özürlüler İdaresi Başkanlığı'na gönderecektir. Formların ikinci nüshası İl
Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'nde saklanacaktır. (Bu evrakları özürlü kişi ya da
yakını gönderemez).
İl Sosyal Hizmetler Müdürlükleri'nden Başbakanlık Özürlüler İdaresi
Başkanlığı'na ulaşan formlar ve ekler incelenerek bilgisayar ortamında
değerlendirilecektir. Son şeklini almış olan kart postayla özürlü vatandaşın
adresine gönderilecektir.
ÖZÜRLÜ KİMLİĞİNİN SAĞLAYACAĞI KOLAYLIKLAR
*TELSİM-ÖZGÜR HAT VE TÜRKCELL'DEN İNDİRİMLİ OLARAK FAYDALANABİLİRSİNİZ.
*TCDD İLE SEYAHAT ETMANİZ HALİNDE %40 İNDİRİMDEN FAYDALANABİLECEKSİNİZ.
*MİLLİ PARKLARA ÜCRETSİZ OLARAK GİREBİLECEKSİNİZ
*THY İLE SEYAHAT ETMENİZ HALİNDE %40 İNDİRİMDEN FAYDALANABİLECEKSİNİZ
*ÖZÜRLÜ İSTİHDAMI AMACIYLA AÇILAN SINAVLARDA ÖZÜRÜN BELGELENMESİNDE
KULLANACAKSINIZ
*YEREL YÖNETİMLERİN ALACAĞI KARARLAR İLE TOPLU TAŞIMA HİZMETLERİNDEN ÜCRETSİZ
YADA İNDİRİMLİ YARARLANABİLECEKSİNİZ.
*YEREL YÖNETİMLERİN ALACAĞI KARARLAR İLE SU BEDELLERİNDEN İNDİRİMLİ YARARLANA
BİLECSİNİZ |
GERİ
